http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php Thu, 16 Oct 2025 11:36:10 +0200 Thu, 16 Oct 2025 11:36:10 +0200
No moja teza jest, że "masy" wolnych kmieci, których dziadowie i pradziadowie zbudowali wielkie opola i rządzili na wiecach, jak najbardziej PRÓBOWAŁY mieć coś do powiedzenia. A jak ich nie słuchano, powstało "powstanie ludowe 1038 roku".

Oraz przykładasz do Xw kolejny "anachronizm", tu już bardzo współczesny - "ludzie chcą być nowocześni i odrzucać stare, skostniałe tradycje gdy przychodzi nowe" to nie jest wizja popularna gdzieś tak przed późnym średniowieczem (rozumiemy się, że z dokładnością jakie i kiedy było "późne średniowiecze" we Włoszech, a jakie w Polsce, a jakie w Skandynawii itd.); to przecież była PRZYCZYNA Renesansu. Ale nie była to normalna postawa w "Dawnych Czasach (TM)" i nie w Xw w PL; w skali pokolenia-dwu ludzie chcieli mieć konserwatywny święty spokój i tradycyjne obciążenia, ustalone powinności i role, dziedziczone zawody, stałe ceny, itd. Co nie znaczy, że nie woleli mniej pracować czy nie byli chciwi luksusów czy lepszego życia, ale nie mieli zmian (które zawsze przecież były) ani w świadomości czy perspektywie historycznej (bo jej nie mieli), ani w poważaniu.

Np. nie wyobrażam sobie, że decyzja Mieszka żeby przejść na chrześcijaństwo była uważana w narodzie, czy nawet przez część urzędników poza dworem, za samo piękno y dobro progresywne, czy nie była kontrowersyjna. Ale skoro nie skończyło się buntem od razu w 970, to znaczy, że książę i dwór przekonali (dowolnie: pragmatycznie, korupcją, siłą, itd.) wystarczającą ilość poddanych. IMHO również w kontekście, że Mieszko mógł powiedzieć "A w zasadzie jaką mamy tradycję w temacie zmiany religii przez księcia? Bo wg mnie żadną"; podobnie jak mógł powiedzieć o mennicy czy (częściowo) o żupach itp. "nietradycyjnych" ważnych punktach.]]> http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#a5f1d81a908c26b4749bc4efda4ccfad 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#81a8c25bfbce12c24258d78b60ab9af1 Thu, 16 Oct 2025 09:24:54 +0200
Ej, nie mówię że to był główny czynnik. Chrystianizacja raczej szła w parze sojuszu z Czechami. I chodziło mi o sam moment jej przeprowadzania. Więc bardziej ten koniec X wieku.

Ale zobacz, że jak już masz nową religię to właśnie wychodzi władca i mówi "teraz mam w nosie wiece/starszyznę bo moja władza od boga pochodzi". A że nowe mzimu mocniejsze niż starsze to i część ludzi łyknie. W takim przypadku oczywiście istotne jest czy odpowiedzią będzie "Tak, oczywiście, pokornie przyjmujemy" czy "ale masz jakąś armię?". No ale dopóki książę jest w stanie spacyfikować każdego z osobna a możni się nie zbiorą do kupy, to może wymuszać.
To jest, jak mówisz, bonus. Ale ja bym nie ignorował tego, jak ludzie chcą być nowocześni i odrzucać stare, skostniałe tradycje gdy przychodzi nowe. Nawet jeśli te tradycje dawały im jako grupie więcej.

Masom to zwisa jeśli i tak były pod władzą. Różnicę im robi jeśli miały coś do powiedzenia.]]> http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#cde556aca3fd1bf45922728608ebbfe4 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#4d67f31d55e082a5ae12b48448fc2394 Wed, 15 Oct 2025 23:23:09 +0200
@pomazaniec

Myślę, że to co podnosisz to jednak nieco "anachroniczne" tezy, jeśli mówimy o XIw. IMHO to JESZCZE nie był istotny temat ani z punktu widzenia poddanych ani z punktu widzenia księcia czy nawet króla Bolesława Chrobrego. Znacznie istotniejsza dla uległości/buntu na ziemiach polskich była charyzma księcia, pragmatyka, polityka, sprawy ekonomiczne a na deser religijne, a na deser deseru kto jest czyim pomazańcem. To znaczy może i było to na liscie bonusów chrześcijaństwa, nawet może już za Mieszka I, ale nie założę się, że w pierwszej dziesiątce. Np. mam wrażenie, że od "książę/król jest pomazańcem bożym" wtedy znacznie ważniejsze było "nowe mzimu jest silniejsze niż stare mzimu", tzn. bóg chrześcijański rękami jego ludzi niszczy stare świątynie i porządek, ergo jest silniejszy i lepszy.

A masom na zadupiach Polski to pomazanie chyba w ogóle wisiało, były ledwo ochrzczone i ledwo wdrożone w jakieś podstawowe obrzędy i kazania; w światopoglądzie, domu i zagrodzie były nadal pogańskie, miejscami aż do XIIw, jeśli nie dłużej. Tyle wiedzieli, że książę jest daleko, mocarny i rządzi, komes bliżej we grodzie i właśnie nagle dołożył posług i podatków znacznie ponad tradycyjne, a jeszcze jakiś nowy darmozjad biskup czy opat nakłada świadczenia niczym komes, zmyśla nadania i wymaga jakichś głupich postów czy obrzędów.

A propos co mógł książe zwojować drużyną przeciwko 1M ludzi - około 1038 okazało się, że drużyny nie wystarczy, żeby obronić władzę państwową, bo i za mało ich, i za mało lojalni wobec księcia/państwa, możnowładcy JUŻ mogą księcia przelicytować. Mało kto pamięta, że porządek w PL przywróciły wojska niemieckie i ruskie, i zainstalowały z powrotem Kazimierza Odnowiciela.]]> http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#c6831247621107153b803b6254371af3 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#999178a1cc86fd329aa73ca35a62cdbf Wed, 15 Oct 2025 18:16:56 +0200 Zastanawiam się nad jeszcze jedną rzeczą. Jakiś czas temu gadałem o tym ze znajomym, który wspomniał, że z punktu widzenia władcy (tudzież "władcy") chrześcijaństwo było bardziej atrakcyjną opcją, bo przecież przychodziło w pakiecie z "pomazańcem bożym" i wzmacnianiem jego władzy przez powiązanie jej wprost z boską łaską. Wcześniej taki władca faktycznie musiał się pilnować, sprawdzać co powie starszyzna, liczyć z wiecami. Ale jako chrześcijański władca miał władzę bo niebo tak chciało i mógł więcej (wiadomo, koniec końców to i tak jest "what enforcement enforces", ale mógł przesuwać granice i miał na to argumenty).
Więc może taka reakcja to również niezgoda na to, żeby ten władca miał aż tyle władzy? Pokazania mu, że religia może mówić, ale to jeszcze trzeba wymusić.]]> http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#78fada25e2ddcb4fb27b547ede995fd5 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#e4dfac413b3f59a498bd44cc26cb0a94 Wed, 15 Oct 2025 17:29:17 +0200 http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#f30096ee4781d6926624ef2381959fee 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#55b7a5d0604c11fb871c0884fc7a55ca Wed, 15 Oct 2025 11:56:03 +0200
@reakcja pogańska

IMHO to było trzyczęściowe, tj. 1) jak piszesz, emancypacja możnowładców i w ogóle każdego, kogo było na to stać 2) ogólne wk...nie społeczeństwa demontowaniem starego ustroju i religii, i łamaniem "umowy społecznej" oraz najważniejsza część wspólna 3) demontowanie ustroju i religii przez emancypujących się pazernych biskupów, opatów itp. hierarchów, którzy dostali nadania często KOSZTEM możnowładców albo "państwa" tj. wspólnot, no albo w "nowoczesnym" feudalnym stylu nawet jak formalnie nie dostali, to je sobie zagrabili siłą autorytetu oraz miecza, nie oglądając się na tradycje czy "umowy". Bo hierarchia kościelna nie była za bardzo zainteresowana karczowaniem pustek itp. jak Piastowie przez dwa czy trzy pokolenia, czyli zachowaniem ładu i unikaniem nadmiernego wk... poddanych, tylko zainteresowana wyrwaniem najsmakowitszych kąsków z CZYJEGOŚ stołu, plus bonusowo wybiciem do nogi konkurencji ideologicznej.

Jw. pisałem, na początku takie rzeczy opierano o sąd książęcy, IIRC np. kiedy świeży i "nowomodny" biskup krakowski dostał jakieś posługi czy benefity, które wprost zabrano komesowi/kasztelanowi krakowskiemu (tzn. należały mu się na mocy przedchrześcijańskiej tradycji i "umowy społecznej", przecież nie miał na nie umowy czy ukazu po łacinie; za to biskup miał kwity, bo kazał kanceliście napisać dokumenty nadania, po dyskusji i dealu z księciem czy namiestnikiem). A jak biskupi itp. "podrośli" i byli nie do ruszenia sądownie itd. i zrobiło się to powszechne, to ludzie poszli na drogę pozasądową, że tak powiem ;)]]> http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#aff875490b9f2505e84ef46a4898e4e1 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#2243ceaffba5d0415e0641a542db34e8 Wed, 15 Oct 2025 09:45:25 +0200 Ale zobacz, że mimo tego "zajumania" władzy przez Piastów w miarę "dogadywaniem się" i względnie "pokojowo", to i tak odbiło się to olbrzymią reakcją. Możliwe, że powstanie na początku XIw. nie tyle było reakcją pogańską (choć może symbolicznie), co lawiną którą uruchomili pośrednio sami Piastowie. Po prostu możni plemienni skumali, że czemu niby oni nie mogą robić tego samego co taki Mieszko czy Kazimierz. W konsekwencji wszczęli bunt i Kazik musiał spieprzać. Ale nie wzięli pod uwagę tego, że opola/wiece nie zamierzają grzecznie podkładać się pod zwiększoną władzę nie tylko księcia, ale well, wszystkich możnych. Którzy, co za niespodzianka, zamierzali traktować wolnych ludzi jak swoją własność - być może twórczo czerpiąc z wzorów Wschodnich i Zachodnich. I skończyło się znaczną rozpierduchą, na którą tak bardzo narzekał Gall Anonim.
Tak jak piszesz - nasze współczesne wyobrażenia o historii, są często projekcją, np. z krajów sąsiednich, ze starszym feudalizmem i lepszym dziejopisarstwem. Czyli w skrócie - to mogą być zmyślenia pierwszej wody...]]> http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#6c0952ef91461f01ed35b820d1bb337f 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#88d8dcbafcf5a349930921d053bd30fc Tue, 14 Oct 2025 17:06:56 +0200
@Piasty, Mieszki, Bolki

Tu nawet nie idzie o rozumienie słowa "władza" współcześnie, ale że na pewno anachronizmem a IMHO zupełnym nieporozumieniem jest przykładanie do IX-XI wieku w Polsce czy Czechach pojęć, w tym "władzy", rodem z "normalnego" feudalizmu; nawet jeśli WTEDY gdzieś tam już był spoko feudalizm, ale tak bardziej na zachód od Łaby... Bo w PL to dopiero chyba XIIIw.

Z innych tez które wcisnąłem w tę prackę, jest takie ciekawe zagadnienie: skoro drużyna to było deko za mało, żeby opanować tak wielkie, dzikie tereny zamieszkane przez milion dzikich Słowian ;) to dlaczego Piastom akurat się to udało, nawet w ramach "umowy społecznej". Wyszło nam, że a) właśnie wtedy udało im się przechwycić parę ważkich "resortów", jak mennica i pieniądz itp. (to jest: właśnie POJAWIŁY SIĘ zagadnienia, które dawały kasę i władzę, ale JESZCZE nie były umocowane tradycją w ustroju opolnym/wieców, dało się je "zagrabić" bez natychmiastowego buntu poddanych) oraz sedno b) prywatne dwory książęce ew. plus niewolnicy, czyli takie klucze ziemskie, malutkie latyfundia w skali kraju czy przyszłego feudalizmu, ale dla ustalenia uwagi, możnowładcy mieli prywatnie wtedy IIRC góra kilkanaście wsi, reszta ich splendoru zależała od "państwowego" stanowiska, u księcia.

I ta w skali kraju mała nadwyżka, ale WZGLĘDNIE duża nad innymi rodami, starszyzną opolną, itp. moim zdaniem była kluczowa. Bo jeśli Piastowie przez pokolenie-dwa po prostu dorobili się, np. książę miał rozrzuconych parę czy paręnaście dworów, o skali: 300 rodzin niewolników, karczujących pustki łan-tu-tri (bo NIE MÓGŁ zabrać ziemi kmieciom czy możnowładcom, ale pustek i lasów było przecież w cholerę) i tworzących mini-klucz ziemski nawet tylko na parę wsi - to miał WZGLĘDNIE znaczną PRYWATNĄ przewagę ekonomiczną ergo wojskową nad każdym przeciwnikiem, a nawet ich mini-koalicją, w skali państwa Polan IX-Xw.]]> http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#cb537d812c53a2266b9700ee25a75bbe 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#b15647f2c2ab1075d36345c20eee0d49 Tue, 14 Oct 2025 15:13:45 +0200 W punkt! Zgadzam się całkowicie. Po pierwsze primo to dzisiejsze rozumienie słowa "władza" może się mieć nijak do ówczesnego. Niech poszlaką będzie tu ile ten "władca" w XI-XIIw. miał do powiedzenia nawet w tak ważnej sprawie jak sukcesja, a ile mieli możnowładcy. Co ustawia dyskusję raczej w optyce "pozwalamy Ci być księciem, czy kim tam jesteś pajacu, ale nie fikaj może za bardzo, OK?" Po drugie: dzisiejsze rozumienie słowa "granica" może też być całkowicie nieadekwatne. Poza niektórymi wyjątkami granic zupełnie "twardych" opartych na barierach geograficznych, to mogło być bardzo rozmyte pojęcie. Stąd "zasięg" władzy oraz jej "siła" mogły być rozumiane w baaardzo odległy od naszych wyobrażeń sposób...]]> http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#0e5e1fbbc30299243b0e0710f20809e1 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#f78b0dc20e165139ce249b236ff9b0d1 Tue, 14 Oct 2025 09:40:34 +0200
@prace naukowe

No tak, to był przykład "niezależności akademickiej" aka feudalizmu w działaniu, wiadomo. Ale nawet jak już się coś tam poukłada w akademiach i uniwerkach, po jakichś owocnych kłótniach profesorków, czy przebiciu się magistrów, to nadal często wcale tego nie ma w szerokiej świadomości.

Np. pamiętam anegdotę, którą pewnie już przytaczałem, Jana Kieniewicza (kresy wschodnie, orientalista, monografia "Historia Indii" była biblią w temacie), że próbował w magisterce czy doktoracie opisać i rozwiązać powszechnie znany problem historyczny: jakim wałkiem I Rzeczypospolita zwinęła się z europejskiego mocarstwa do rozszarpywanej krainy, w jakieś 100 lat (powiedzmy 1560 - 1660), a szczególniej upadek Kresów Wschodnich, Ukrainy, z krainy rozkwitającej, potencjalnie w kierunku Rzeczypospolitej Trzech Narodów, w "czarną dziurę" wsysającą pod historyczny horyzont także Polskę, w czasach Chmielnickiego. I kiedy nie mógł poskładać tych puzzli ustrojowo-religijno-militarnych (jak wielu, jak wszyscy, ja np. też) i poszedł wyżalić się promotorowi, profesorek starszej daty rzucił "panie Kieniewicz, jak nie wiadomo o co chodzi, to pewnie chodzi o pieniądze, pan się przyjrzy od tej strony". No i zaraz wyszło jak dwa a dwa cztery, że na losy Ukrainy i Rzeczypospolitej nie tyle rzutują LOKALNE historie dynastyczno-monarchiczne, religijne czy ustrojowe, ale prozaiczna GLOBALNA historia odkryć geograficznych i stabilizowania nowych szlaków transportu i handlu. Bo dopóki odnoga rzeki srebra po konkwiście, zalewającej Hiszpanię i potem zach. Europę, płynęła do Zatoki Perskie i Indii przez Hanzę - Gdańsk - Warszawę - Lwów i szlakiem karawan, było OK. Ale kiedy na drodze handlu lądowego stanęli Turcy, a Portugalczycy przetarli drogę wkoło Afryki, w ciągu jednego - dwu pokoleń świat się zmienił, rzeka srebra skręciła w inne koryto, i przyszedł Chmielnicki a zaraz potem Szwedzi, Polska i Ukraina znalazły się w d...

IIRC teza jw. jest bardzo solidna i bardzo prawdziwa, i wyjaśnia różne "tajemnice" historii Rzeczypospolitej, i została postawiona kilkadziesiąt lat temu. A czy uczą o tym w szkołach, piszą w kontekście stosunków polsko - ukraińskich? Nie przypominam sobie.

@Roel

Na pewno jest kimś więcej niż jutuberem, kiedy wpadłem na jego rzeczy lata temu wykładał na uniwersytecie w Edynburgu, pamiętam bo mieliśmy "O holender, byliśmy tam! ;D". Obecnie zdaje się jest profesorem na stanowisku "Darby Fellow and Tutor in Ancient History at Lincoln College, Oxford". Jw. linia międzu popularyzatorami a zawodowcami jest obecnie rozmyta, i uważnie dobierając "popularyzatorów" da się żyć...]]> http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#8b73002a447828657d03915aa58b3785 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#f47d730b4e425dc4b9a9941e9083453d Tue, 14 Oct 2025 08:56:45 +0200 Lata temu grywałem z różnymi znajomymi w jakieś karcianki, gadało się przy tym o różnych tematach. Jeden kolega opowiadał swoje perypetie z pisaniem pracy magisterskiej na takim kierunku. Oczywiście mam na to tylko jego słowa i to przefiltrowane przez moją pamięć, ale pozwolę sobie przytoczyć, bo brzmiało mi to całkiem wiarygodnie.

Pracę pisał o losach ludzi gdzieś tam na terenach podległych Austrii podczas Wiosny Ludów. Nie pamiętam czy chodziło o Galicję czy o coś jeszcze bardziej na południe. Na ten temat są różne książki, oparte o inne książki, cytujące jeszcze inne książki i te były raczej zgodne. Ale kolega pojechał na miejsce przeglądać dokumenty. Odwalił kawał roboty i wyszło mu, że to jednak wyglądało nieco inaczej niż dotychczasowa literatura pokazuje. Wrócił do promotora, pokazał mu a tamten "No tak, wielkie odkrycie, dużo by wniosło do naszej wiedzy. Ale wie pan, pracę magisterską musi pan jeszcze obronić. A w komisji będą ludzie którzy napisali te wszystkie książki, które pan właśnie unieważni. Chce pan ryzykować?"

@Roel
Spoko, ja wierzę, że on jest więcej niż tylko gościem od okopów. Ale po tym jest rozpoznawalny :) A jak już wiem kto to, to sam przyznaję, że jego się przyjemnie ogląda, ma sporą wiedzę i umie się uzewnętrzniać. To też istotne przecież, bo co z tego, że masz eksperta, skoro ten zanudza i nie umie się na scenie zaprezentować? Trochę smykałki gawędziarza też trzeba mieć. On ma.]]> http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#f6f7829f71e1468deadef686bfadf7d8 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#82c72c2b890316454c6301987c7f0567 Mon, 13 Oct 2025 19:31:57 +0200
@Roel

Ta, to ten od "ditches! a potem more ditches". Ale poza tymi reakcjami na filmy ma też normalniejsze wykłady, np. https://www.youtube.com/watch?v=8eGjs-lLsGM mi kiedyś ładnie wyklarował od zawsze podskórnie wyczuwalną "schizofrenię" starożytnych Greków na skrzyżowaniu sportu/olimpiad - kultu zdrowia i ciała ALE nie siłactwa - traktowaniu jako absurd ćwiczeń z bronią i musztry.

Co do tematu notki, to poza "argumentami z ignorancji", to jeszcze jest duży obszar "oczywiście wiadomo jak było", tzn. jeśli zawodowcy, popularyzatorzy i edukacja przez 100 lat powtarza jakąś tezę historyczną, jak tę o władzy Mieszka I itp., no to głosy odrębne, może mądre a może głupie, i tak są niesłyszalne.

Na przykład w weekend wpadłem na info sugerujące jak 2x2=4, że Jedwabny Szlak we wschodniej części nie "powstał", ale "został zaprojektowany", i to już gdzieś tam w III czy IIw pne. Jakoś nie pamiętam, żeby coś podobnego powszechnie uczono czy opowiadano.]]> http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#dde8879a7b9da99244b016f4f38636b0 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#3fc2e6b109a8845e0014d8f66c20c87e Mon, 13 Oct 2025 17:49:09 +0200 To jest ten od "Ditches, ditches, ditches"?

Ja tam lubię popularyzatorów, szczególnie takich którzy nie boją się przyznać do niewiedzy. Czasami zresztą są to również naukowcy (jak DeGrasse Tyson, który naprawdę fajnie opowiada o kosmosie i fizyce). Ale nawet jeśli nimi nie są, to jednak jakoś bardziej wiarygodny dla mnie w kwestii średniowiecznej czy starożytnej broni są regularnie się naparzający w HEMA Matt Easton czy Tod z Tod's Workshop, który różne rzeczy sam konstruuje i testuje (i który mi się mocno kojarzy z Bonim) niż ktoś kto mądrzy się na podstawie mocno niekompletnych i zapomnianych źródeł. Oczywiście istnieją historycy zdający sobie sprawę z tego, jak wiele o dawnych czasach już nie wiemy i chwała im. No ale nie o takich tu była mowa, tylko o tych którzy twierdzą, że coś jest niemożliwe bo im się światopogląd pruje.

Co w sumie sprowadza się znowu do: więcej szacunku wobec osób które przyznają, że nasza wiedza jest ograniczona niż do tych przekonanych o własnej zajebistości i nieomylności. Niezależnie od ich zawodu i statusu.]]> http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#3e62022d4204f0239ab97fac70c6f749 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#ee1cc01313f95497ab4dce11fe74b289 Mon, 13 Oct 2025 16:40:18 +0200
No to akurat nie jest jasne "kto ma lepsze racje" w sprawie drobiazgów czy grubiazgów, np. na szpalcie masz tu obok "popularyzatorów" jak Drachinifel (okręty XIX-XX) czy Lindybeige (różności historyczne), albo oglądam na tubie Roela Konijnendijka (starożytna militarna). IMHO reprezentują wystarczająco wysoki poziom, wyższy niż byle doktorek historii na polskim uniwerku, nieprawdaż. Skądinąd IIRC Lindy i Roel są wykładowcami. Powiedzmy: ja nie odróżniam za bardzo popularyzatorów vs. zawodowcy, bo prawie nie znam popularyzatorów, a ci których czytam/oglądam to przeważnie zawodowcy albo bardzo bardzo zaawansowani amatorzy.

Ale też nie zapominajmy, że tu jest tylko blog; piszę książeczki oraz opowiastki na blogu przeważnie na podstawie drugo- czy trzeciorzędnych skrótów i omówień, bardzo rzadko źródeł czy jakichś poważnych dzieł historycznych, technicznych czy filozoficznych "pierwszego rzędu". Bo przecież nie mam czasu i pieniędzy, żeby np. kupić dwutomową "Bennett, Bob; Roberts, Mike (2008). The Wars of Alexander's Successors 323–281 BC" i potem EWENTUALNIE rozebrać ją na kawałki. Bo może wcale nie jest taka zła.

Co do tego bloga, jakiś taki drętwy oraz trochę za niski poziom dla mnie, nie przyjął mi się po spojrzeniu na parę wpisów. Tzn. nie że zły, ale to co on pisze, albo wiem, albo sam mogę napisać lepiej ;D (np. dawno miałem zniszczyć "Gladiatora" w stylu jak "Marsjanina", i to całego, a nie tylko początkową bitwę jak wszyscy, ale rozchodziłem to).]]> http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#96a4e87e647519ee046279eff0c257cf 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#458aa94dc641cf6cfb0cfb85381e9489 Mon, 13 Oct 2025 15:46:43 +0200 blogu (mocno polecam, jeśli nie znasz), który od czasu do czasu zwraca uwagę, żeby nie stawiać znaku równości między popularyzatorami historii oraz wannabe-historykami a zawodowymi historykami, który roztrząsają różne drobiazgi w swoich artykułach.]]> http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#b8bf1fcc66314ac86d73444fca5b791f 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#31e1e2bdf5a2e43cb88fbcee032e393b Mon, 13 Oct 2025 13:24:25 +0200
Nie, wtedy bym go wypunktował ;) raczej zbiorczo. Przez weekend naczytałem się mnóstwo takich sobie krytyk i komentarzy o 305-50pne, a w okolicach próby znalezienia "jak wyglądały pierwsze pewne istotne (nie że byle wysłannicy czy bijatyka na obrzeżach) KONTAKTY między Grekami a Hindusami", i że Seleukos Nikator vs. Czandragupta Maurja, "i pół tysiąca słoni do tego", itd. ulało mi się.]]> http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#d532493c674bafee0b824e24612d0c0b 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#2dcc791ff058fd19b7dbd3ca2dc027fe Mon, 13 Oct 2025 12:33:55 +0200 http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#3640e1ac9a71e15a18628b53235d5419 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#a67df8858e3c46110ea255754de9b70e Mon, 13 Oct 2025 09:57:23 +0200
Moim zdaniem, pierwszy problem to jest podział nauki, tu - historii, na działki i działeczki; przy historii - dwuwymiarowy. Przecież historyk klasyczny niekoniecznie czyta wszystko co przynieśli (przynoszą wiadrami...) archeologowie, albo lingwiści, albo genetycy. I w drugą stronę tak samo. Niby powinni, ale. Oraz drugi podział to: jeśli gość głęboko specjalizuje się w Wojnach Diadochów, to przecież niekoniecznie ma takie same pojęcie o historii Indii. Albo o podbojach Aleksandra. Albo o upadku hellenistycznych, i znowu: upadku od zachodu (Rzym) i od wschodu (Kuszan).

Drugi, jakby to powiedzieć, IMHO często ludzie idący w nauki humanistyczne nie potrafią wyjść z myśleniem poza te nauki, tj. teksty, źródła, w jw. działeczkach i przyłożyć "ściślacką" logikę czy wiedzę wojskowo-logistyczną. Bo od tego są INNI historycy, wojskowości, logistyki, ekonomii. Albo ich nie ma. Albo to nieładnie zadawać sokratyczne logistyczno-logiczne pytania o Wielką Historię. Więc czasem efekty są dziwne.

Np. kiedyś pomogłem żonie napisać prackę o ustroju państwa wczesnopiastowskiego, która nieco zszokowała historyka-doktora UW (ze 20 lat temu sprawdzał pod kątem plagiatu i wpisał żonie szóstkę w indeks). Tam była jakaś skromna bibliografia, w ramach hobby i dyskusji z żoną mocno ją przeanalizowałem. I poszło głównie o parę podpowiedzianych przeze mnie logistyczno-logicznych założeń, które są nieco przeciw normalnym punktom widzenia historyków.

Np. wszędzie możesz przeczytać, że książę w typie Mieszka I posiadał ziemie państwa, "dzierżawione" przez możnowładców, chłopów, itd. że wszystko było "ducis", czyli księcia, chłopi też. A moje pytanie było, w jakim sensie to wszystko było "ducis", poza LITERĄ łacińskich dokumentów z czasu wejścia Kościoła. Bo w Xw te terminy na pewno nie obchodziły ani niepiśmiennego księcia, ani jego jeszcze bardziej niepiśmiennych poddanych. A jeśli tej ziemi nie dało się odebrać możnym czy chłopom bez buntu, nawet o posługi WOLNYCH chłopów czy produkcje "organizacji służebnej" (te wszystkie miejscowości jak Szczytniki, Grotniki, Złotniki) chodziło się DO SĄDU, szczególnie kiedy biskup chciał je zawłaszczyć, to w jakim znaczeniu to wszystko było "księcia"? Dopiero przy niewolnikach książęcych, owszem, byli rzeczą, przesuwał ich jak chciał.

Np. inny punkt był "Na terenie państwa wczesnych Piastów był około milion ludzi. Drużyna książęca, jak ją policzyć z gemajnami, dziwką i fortepianem, liczyła jakieś 10tys wojowników. Niby gdzie w historii ktokolwiek "podbił" (bo tak się czasem określa supremację Polan) czy utrzymał krainę, mając przeciwko sobie 100:1??" oraz przecież Polanie/drużyna nie stanęli przeciwko zwiewnym cywilom, ale przeciwko plemionom wolnych ludzi, z wiecami, wielkimi grodami-opolami, całymi populacjami, które OD WIEKÓW walczyły przeciwko sąsiadom i władykom jak Mieszko. Więc lansowaliśmy tezę, że tam, gdzie wystarczyło woli z obu stron na dogadanie się, na "umowę społeczną", powstały państwa polskie, czeskie, czy węgierskie itp. A jak nie dogadali się "Ja będę księciem, załatwiam politykę, prawo, obronę i spokój handlu i na drogach, a wy macie takie i takie posługi i podatki, ew. damy chętnym szkolenie rzemieślnicze i ZAMIAST posług będziecie robić strzały czy biżuterię - No niech będzie, ileż można się opędzać od kolejnego buca z drużyną plus najazdom tych zza górki or compatible", to skończyło się federacjami jak Słowianie Połabscy, albo ustrojem wieców aż po późne średniowiecze, jak Skandynawia.

"Umowa społeczna", oczywiście, że anachroniczny termin ale IMHO adekwatny, trochę się zawodowym historykom nie mieści w pale, co do Polski IX-Xw. Ale jak inaczej to wytłumaczyć.

Podsumowując, w humanistycznych, w tym historycznych, krytyka bywa ostra albo tępa, ale często jest z bardzo wąskich kierunków.]]> http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#527a919d53a9237ab0b9fb529bb70533 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#246662fd5ebecb471d67922bea0fc937 Mon, 13 Oct 2025 08:56:29 +0200 Dla takiego laika jak ja, który czytał raptem mity greckie Parandowskiego (bo szkoła to tyle uczy o historii starożytnej Grecjii i Rzymu, że nawet nie warto wspominać) to może być zaskakujące. Ale dla porządnego historyka, zwłaszcza takiego który się tym okresem historii interesuje, to przecież powinna być wiedza powszechna.]]> http://bs-blog.clouds-forge.eu/index.php?post=2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#9a3f4c9708d7920a0bd72eb4a520855f 2025_10_12_00_Slon_a_sprawa_hellenistyczna#c650326ac711ee8797cb8bfd59cbf405